21 juli '07
door Giel ten Bosch en Edwin Timmer

China pompt potentie in Afrikaanse economie

AMSTERDAM (DFT) - Steeds meer Afrikanen krijgen steeds meer geld in hun zak om het predikaat ’verloren continent’ van zich af te consumeren. Ze wassen hun kleren met Unilever-zeep, drinken flesjes Amstel bij de vleet, leggen Hollandse zonnepanelen op het dak en lappen fors voor een kilo kaas. De sterkste groei in jaren, gespekt met Chinese miljarden, maakt van het zwarte continent een serieus opkomende markt. „De koopkracht in Afrika wordt zwaar onderschat”, zegt directeur Bob van der Bijl van de Netherlands-African Business Council. Afrika maakt de sterkste economische groei door in 20 jaar. De afgelopen vijf jaar bedroeg de economische groei volgens de African Development Bank (ADB) gemiddeld 5%, het afgelopen jaar was ’t 5,5% en dit jaar zal het 6% bedragen. Uitschieter is Angola die over 2007 afstevent op zo’n 27%. Ook Congo, Mozambique en Liberia zitten op on-Europese cijfers. De Afrikaanse trekpaarden Nigeria en Zuid-Afrika komen volgens ADB dit jaar uit op respectievelijk 7% en 4,5%.

„Je ziet dat Nederlandse bedrijven opnieuw de Afrikaanse markt ontdekken. Van grote multinationals tot kleinere bedrijfjes”, zegt Van der Bijl. Ondernemers die het continent als arm, conflictueus en corrupt blijven bestempelen, doen zichzelf tekort. Celtel uit Hoofddorp, dat zelf de lippen stijf op elkaar houdt, zou naar verluidt vele duizenden nieuwe abonnees per maand aansluiten voor haar Nigeriaanse mobiele telefonienetwerk.

De eruptie aan koopkracht voert terug op de aanzwellende stroom investeringen in de Afrikaanse grondstofwinning. Chinese staatsbedrijven pompen miljarden in de extractie van olie, ijzer en andere mineralen. Angola ziet de komende vijf jaar circa $50 miljard tegemoet. Niet alleen de overheid verdient aan die jackpot. Salarissen, subsidies en opdrachten voor onderaannemers doen de economie snorren als een geďmporteerde Chinese motorfiets. „Een kilo kaas”, zegt Van der Bijl, die in november een Angola-reis organiseert, „kost er inmiddels $30 (tegen $20 in NL, red). En het wordt gewoon verkocht.”

Heineken verdubbelde deze week de winstverwachting voor het hele jaar, mede door een groei van het biervolume van ruim 16% in Afrika. De bierbrouwer heeft zo veel vertrouwen in het continent dat het eerder dit jaar een licentiegeschil met SABMiller, die al vier decennia in Zuid-Afrika Amstel bier brouwde, voor de rechter liet komen. Heineken won en gaat er zelf brouwen.

Guinness
„Afrika is echt een emerging market aan het worden”, zegt analist Gerard Rijk van ING, die de voedsel- en dranksector volgt. „Dat zie je bijvoorbeeld aan bierbrouwer SAB Miller, die een sterke groei doormaakt. En aan Diageo waarvan hun merk Guinness booming is. Ook van een collega die Unilever volgt hoor ik positieve geluiden over Afrika.” Het was- en voedingsmiddelenconcern kent een omzet in Afrika van zo’n Î2 miljard, een getal dat jaarlijks met 5 tot 10% groeit.

Toehappende ondernemers baseren hun hoop ook op de cijfers. De Wereldbank schat dat in 2030 alleen al in de Subsahara zo’n 43 miljoen Afrikanen tot de middenklasse behoren, in 2000 waren dat er slechts 12,8 miljoen. Bovendien stevent het continent af op een totale bevolking van twee miljard, een stuk meer potentiële consumenten dan er rond 2050 in Europa rondlopen.

Het Nederlandse Free Energy Europa ziet de afzet van zonnepanelen de afgelopen vijf jaar nu al gestaag stijgen. „Dat lukt vooral dankzij onze uitbreiding van het distributienetwerk”, zegt directeur Ewout Maaskant. Maar ook hij ziet in Tanzania de economie opleven. „De infrastructuur klopt steeds beter. In de haven is er minder gedonder. Dat betekent ook dat we makkelijker de rest van het land bereiken vanuit Dar es Salaam.” Toch blijft de verdeling van de nieuwe welvaart, dankzij investeringen in de mijnbouw, „scheef verdeeld”.

Niet genoeg
Ook topeconoom Louis Kasekende van de ADB waarschuwt dat de aansprekende groeicijfers niet voldoende zijn. Afgesproken is immers, als zogeheten Millenium Doelstelling, om binnen 8 jaar het aantal Afrikanen dat in extreme armoede leeft te halveren. „En daar zijn gemiddelde groeicijfers van 7 ŕ 8% voor nodig”, aldus de econoom.

De economische opleving voedt in elk geval de Afrikaanse trots. Zo stuurde Nigeria in mei een eigen communicatiesatelliet de ruimte in voor de doorgifte van telefoonverkeer, televisie en internet. China bouwde de satelliet voor $311 miljoen en het gevaarte werd vanaf de Chinese provincie Sichuan de lucht in geschoten. In dezelfde maand opende de Nigeriaanse bank Zenith een dochter in de Londense city. „Wie Afrika vandaag accepteert als plek om te investeren zal daar morgen de vluchten van plukken”, aldus bondskanselier Angela Merkel tijdens de laatste G8 bijeenkomst.

- * -